قصه الناز شاکردوست از آن قصه‌هایی است که اگر فقط به عکس‌های روی فرش قرمز نگاه کنیم، بخش مهمی از آن را از دست داده‌ایم. پشت چهره‌ای که سال‌ها یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های زن سینمای ایران بوده، مسیری قرار دارد که از تئاتر شروع شد، با ورود بسیار سریع به سینما ادامه پیدا کرد، سال‌هایی از فیلم‌های تجاری را پشت سر گذاشت و سرانجام به نقش‌هایی رسید که برایش سیمرغ بلورین به ارمغان آوردند.
الناز شاکردوست در ۷ تیر ۱۳۶۳ در تهران متولد شد. او از دوران جوانی به بازیگری علاقه داشت و فعالیت هنری خود را با تئاتر آغاز کرد. همین تجربه تئاتری بعدها مسیر ورودش به سینما را باز کرد. کیومرث پوراحمد، کارگردان شناخته‌شده سینمای ایران، بازی او را در تئاتر دید و برای فیلم گل یخ از او دعوت کرد. به این ترتیب، شاکردوست در سال ۱۳۸۳ و در حدود ۲۰ سالگی با گل یخ وارد سینما شد.
اتفاق مهم این بود که ورود او به سینما به یک حضور کوتاه و گذرا تبدیل نشد. الناز شاکردوست در فاصله بسیار کوتاهی پس از گل یخ در فیلم‌های عروس فراری، مجردها، چه کسی امیر را کشت و قتل آنلاین هم بازی کرد. یعنی هنوز مدت زیادی از اولین حضور سینمایی او نگذشته بود که نامش در چند فیلم پشت سر هم دیده می‌شد.
الناز شاکردوست چگونه بازیگر شد؟
قبل از آنکه دوربین سینما چهره الناز شاکردوست را ثبت کند، صحنه تئاتر برای او محل تجربه بود. این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون مسیر بسیاری از بازیگران جوان سینما از شهرت و دیده شدن شروع می‌شود، اما شاکردوست پیش از ورود به سینما تجربه صحنه را پشت سر گذاشته بود.
او در دانشگاه نیز سراغ هنر رفت و در رشته تئاتر و نمایش تحصیل کرد. در منابع مختلف درباره جزییات محل تحصیل و ادامه تحصیل او اختلاف‌هایی وجود دارد، اما منابع معتبرتر بر تحصیل او در دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد تهران و ادامه تحصیل هنری او در لندن تاکید دارند.
تحصیل در حوزه هنر برای شاکردوست فقط یک مدرک دانشگاهی نبود. او در کنار بازیگری به طراحی صحنه و لباس و عکاسی نیز علاقه نشان داده و این نگاه تصویری را می‌توان در انتخاب برخی نقش‌های متفاوت او هم دنبال کرد.
سال‌های نخست؛ از فیلم‌های تجاری تا نقش‌های متفاوت
دهه ۱۳۸۰ برای الناز شاکردوست دهه بسیار پرکاری بود. او در مدت کوتاهی از یک بازیگر تازه‌وارد به یکی از چهره‌های شناخته‌شده سینمای ایران تبدیل شد.
فیلم‌هایی مانند مجردها، گل یخ، عروس فراری، چه کسی امیر را کشت، قتل آنلاین، چند می‌گیری گریه کنی، اتوبوس شب، خدا نزدیک است، بی‌وفا، قاعده بازی و مجنون لیلی بخشی از کارنامه سال‌های نخست او هستند.
در این میان، بی‌وفا و اتوبوس شب برای او اهمیت بیشتری داشتند. شاکردوست کم‌کم تلاش کرد از تصویری که در ابتدای فعالیتش به عنوان یک بازیگر جوان و محبوب شکل گرفته بود فاصله بگیرد و نقش‌هایی را تجربه کند که امکان بیشتری برای نمایش توانایی‌های بازیگری‌اش داشته باشند.
در سال‌های بعد نیز این مسیر با فیلم‌هایی مانند باد در علفزار می‌پیچد، در میان ابرها، پوسته، دلخون، چراغ قرمز و فاصله ادامه پیدا کرد.
نقطه عطف کارنامه الناز شاکردوست
اگر بخواهیم در زندگی حرفه‌ای الناز شاکردوست چند ایستگاه مهم پیدا کنیم، همکاری با فریدون جیرانی در خفه‌گی یکی از آنهاست.
خفه‌گی در سال ۱۳۹۵ ساخته شد و فضای متفاوت آن با بسیاری از فیلم‌هایی که شاکردوست در سال‌های ابتدایی فعالیتش بازی کرده بود فاصله داشت. پس از آن نیز حضور در فیلم‌هایی مانند سراسر شب و من می‌ترسم نشان داد که او تمایل بیشتری به انتخاب نقش‌های متفاوت دارد.
اما نقطه اوج این مسیر کمی بعد از راه رسید.
الناز شاکردوست و سیمرغ بلورین شبی که ماه کامل شد
سال ۱۳۹۷ برای الناز شاکردوست سال مهمی بود. او در فیلم شبی که ماه کامل شد به کارگردانی نرگس آبیار نقش فائزه منصوری را بازی کرد؛ نقشی که برایش بسیار متفاوت از بخش بزرگی از کارنامه قبلی‌اش بود.
فیلم داستان رابطه فائزه منصوری و عبدالحمید ریگی را روایت می‌کرد و در فضایی پرتنش، زندگی شخصی شخصیت اصلی را با حوادث سیاسی و اجتماعی منطقه گره می‌زد.
بازی شاکردوست در این فیلم با واکنش گسترده‌ای روبه‌رو شد و سرانجام در سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به او رسید. هوتن شکیبا نیز برای همین فیلم سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد.
این جایزه برای شاکردوست فقط یک جایزه دیگر در کارنامه نبود. سال‌ها بعد از ورود پرسرعت او به سینما، سیمرغ نشان داد که مسیر بازیگری او دیگر فقط با میزان محبوبیت یا تعداد فیلم‌هایش تعریف نمی‌شود.
حادثه تلخ سر صحنه فیلمبرداری
در مسیر کاری الناز شاکردوست یک اتفاق بسیار تلخ هم رخ داد.
در زمستان سال ۱۳۹۶ و هنگام فیلمبرداری فیلم دو طبقه روی پیلوت، او دچار حادثه شد و از ناحیه کمر آسیب جدی دید. گزارش‌های منتشرشده در آن زمان از آسیب شدید ستون فقرات و دررفتگی حاد دیسک کمر خبر می‌دادند و شاکردوست مدتی در بیمارستان بستری و تحت درمان و استراحت قرار گرفت.
در ادامه روند درمان، او برای پیگیری وضعیت جسمی خود به خارج از کشور نیز رفت. این حادثه یکی از سخت‌ترین مقاطع زندگی حرفه‌ای او بود و باعث شد مدتی از فعالیت‌های معمول سینمایی فاصله بگیرد.
نکته مهم این است که درباره جزییات دقیق چگونگی وقوع حادثه، روایت‌های متفاوتی در رسانه‌ها منتشر شده است. بنابراین بهتر است اصل ماجرا را همان چیزی بدانیم که درباره آن اتفاق و آسیب جسمی شاکردوست گزارش شده و وارد روایت‌های تاییدنشده درباره مقصر حادثه نشویم.
بعد از سیمرغ؛ انتخاب‌های متفاوت‌تر
بعد از شبی که ماه کامل شد، شاکردوست در چند فیلم مهم حضور پیدا کرد. مطرب یکی از آثار پرفروش این دوره بود و پس از آن فیلم‌هایی مانند تی‌تی و ابلق جایگاه تازه‌ای برای او در سینمای جدی‌تر ایجاد کردند.
در تی‌تی به کارگردانی آیدا پناهنده، او نقش شخصیتی متفاوت را بر عهده گرفت و در ابلق نیز با نرگس آبیار همکاری دوباره‌ای داشت. ابلق برای شاکردوست دومین همکاری مهم با آبیار پس از شبی که ماه کامل شد بود و او برای این فیلم نامزد سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن شد.
بعد از آن، یادگار جنوب به کارگردانی حسین دوماری و پدرام پورامیری و بی‌بدن به کارگردانی مرتضی علیزاده از دیگر آثار مهم کارنامه او شدند.
در بی‌بدن نیز شاکردوست یکی از نقش‌های اصلی فیلم را بازی کرد. این اثر درامی جنایی بود که با الهام آزاد از چند پرونده واقعی ساخته شد و بار دیگر او را در نقشی متفاوت از تصویرهای قدیمی‌ترش قرار داد.
زندگی شخصی الناز شاکردوست
زندگی شخصی الناز شاکردوست همیشه یکی از موضوعات مورد توجه مخاطبان بوده است، اما او در سال‌های فعالیتش تلاش کرده بخش زیادی از زندگی خصوصی خود را از فضای رسانه‌ای دور نگه دارد.
او فرزند دوم خانواده است و یک برادر بزرگتر به نام علی و یک خواهر کوچکتر به نام الیکا دارد. شاکردوست در گفت‌وگوهای مختلف از رابطه نزدیک خود با خانواده و به ویژه خواهرش صحبت کرده است.
در مورد ازدواج نیز شایعات زیادی درباره او منتشر شده، اما در گفت‌وگویی که از او منتشر شده، شاکردوست در پاسخ به پرسشی درباره دلیل ازدواج نکردنش گفته بود که هنوز فرد مورد نظرش را پیدا نکرده است. بنابراین نسبت دادن ازدواج یا همسر به او بدون استناد به یک اعلام رسمی، قابل اتکا نیست.
او همچنین در مصاحبه‌هایش درباره شهرت و فشار ناشی از شناخته شدن صحبت کرده و گفته است که شهرت برایش همیشه یک امتیاز ساده و بدون هزینه نبوده است. به گفته خودش، سفر و قرار گرفتن در محیط‌هایی که کسی او را به عنوان بازیگر نمی‌شناسد، برایش فرصتی بوده تا زندگی را دور از عنوان و شهرت تجربه کند.
تحصیل در لندن
شاکردوست بعد از سال‌ها فعالیت در سینمای ایران، مدتی برای ادامه تحصیل به لندن رفت. این تصمیم را می‌توان بخشی از همان مسیری دانست که او برای فاصله گرفتن از تصویر صرفا ستاره سینما و نزدیک شدن به جنبه‌های جدی‌تر هنر دنبال کرد.
او در زمینه هنر ادامه تحصیل داد و پس از این دوره به فعالیت حرفه‌ای خود در ایران ادامه داد.
فیلم‌های الناز شاکردوست
در ادامه، فهرست فیلم‌های سینمایی مهم و ثبت‌شده در کارنامه الناز شاکردوست را می‌بینید:
- اینجا... آخر دنیا
- گل یخ
- مجردها
- عروس فراری
- قتل آنلاین
- چه کسی امیر را کشت؟
- چند می‌گیری گریه کنی؟
- ارابه مرگ
- بی‌وفا
- خدا نزدیک است
- اتوبوس شب
- قاعده بازی
- باد در علفزار می‌پیچد
- در میان ابرها
- مجنون لیلی
- از ما بهتران
- پوسته
- حرکت اول
- دلخون
- دو خواهر
- کارناوال مرگ
- کیش و مات
- چراغ قرمز
- سلام بر عشق
- شرط اول
- فاصله
- ناسپاس
- بوی گندم
- تو و من
- رسوایی
- آتیش بازی
- تابو
- مبارک
- اسب سفید پادشاه
- خفه‌گی
- سراسر شب
- من می‌ترسم
- شبی که ماه کامل شد
- مطرب
- تی‌تی
- ابلق
- آخرین تولد
- یادگار جنوب
- بی‌بدن
- گوزن‌های اتوبان
- کج‌پیله
فهرست‌های موجود از کارنامه او همچنین برخی آثار را به عنوان پروژه‌های جدید یا در حال اکران و تولید ثبت کرده‌اند، بنابراین برای آثار سال‌های اخیر باید میان سال ساخت، سال اکران و وضعیت فعلی پروژه تفاوت قائل شد.
فعالیت در شبکه نمایش خانگی و تئاتر
فعالیت الناز شاکردوست فقط به سینما محدود نبوده است. او در مجموعه قلب یخی و برنامه رالی ایرانی نیز حضور داشته و در تئاتر هم تجربه‌هایی داشته است. از جمله اجراهای صحنه‌ای او می‌توان به آواز عاشقانه دختر دیوانه اشاره کرد.
با این حال، بخش اصلی کارنامه او همچنان در سینما شکل گرفته است و برخلاف بسیاری از بازیگران هم‌نسل خود، حضورش در سریال‌ها و شبکه نمایش خانگی بسیار محدودتر از حضور سینمایی‌اش بوده است.
جوایز و افتخارات الناز شاکردوست
مهم‌ترین افتخارات او در طول سال‌های فعالیت شامل این موارد است:
- نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن برای باد در علفزار می‌پیچد
- نامزدی تندیس زرین جشن خانه سینما برای مجردها
- نامزدی تندیس زرین جشن خانه سینما برای چه کسی امیر را کشت؟
- دریافت جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم سان‌فرانسیسکو برای تابو
- دریافت تندیس بهترین بازیگر زن جشن حافظ برای مبارک
- نامزدی جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن برای خفه‌گی
- دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن برای شبی که ماه کامل شد
- نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن برای ابلق
مهم‌ترین جایزه کارنامه او بدون تردید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن برای شبی که ماه کامل شد است؛ جایزه‌ای که در سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر به او اهدا شد.
جمع‌بندی؛ قصه الناز شاکردوست هنوز تمام نشده است
اگر مسیر الناز شاکردوست را از ابتدا تا امروز مرور کنیم، با بازیگری روبه‌رو می‌شویم که کارش را از تئاتر شروع کرد، خیلی زود وارد سینما شد و در سال‌های نخست با سرعت زیادی به شهرت رسید. اما قصه او در همان نقطه متوقف نشد.
او از فیلم‌های تجاری و نقش‌های جوان‌پسند به سمت تجربه‌های متفاوت‌تر رفت، در خفه‌گی چهره دیگری از بازی خود را نشان داد، در شبی که ماه کامل شد به اوج مهمی از مسیر حرفه‌ای‌اش رسید و سیمرغ بلورین گرفت و پس از آن نیز با آثاری مانند تی‌تی، ابلق، یادگار جنوب و بی‌بدن به دنبال نقش‌های تازه‌تری رفت.
در این میان، حادثه تلخ سر صحنه دو طبقه روی پیلوت نیز بخشی از زندگی حرفه‌ای او شد؛ اتفاقی که نشان داد پشت آنچه مخاطب روی پرده سینما می‌بیند، گاهی ماه‌ها تلاش، درد و حتی خطر وجود دارد.
الناز شاکردوست امروز بیش از آنکه فقط با چهره یا سال‌های ابتدایی شهرتش شناخته شود، با مسیری شناخته می‌شود که در آن تلاش کرده نقش‌های متفاوتی را تجربه کند. شاید همین تغییر مسیر، مهم‌ترین بخش داستان او باشد؛ داستان بازیگری که از همان سال‌های اول جلوی دوربین رفت، اما برای ماندن در سینما مجبور شد بارها تصویر قبلی خودش را کنار بزند و از نو شروع کند.